Op donderdagmiddag 3 april 2008 vindt in het Nationaal Archief te Den Haag een symposium plaats: 'Returned from Russia. Nazi Archival Plunder in Western Europe and Recent Restitution Issues'.
Sprekers zijn de auteurs van het gelijknamige boek, dat eerder op deze website werd aangekondigd (zie rubriek Archief). Het boek, waarin ook de lotgevallen van maçonnieke archieven in oorlogstijd worden genoemd, is op deze middag met korting aan te schaffen.
Het aantal plaatsen is beperkt; geinteresseerden kunnen zich tot 28 maart opgeven via: afsprakenbureau@nationaalarchief.nl.
woensdag 26 maart 2008
CESNUR 2008
Het jaarlijkse congres van het Centre for Studies on New Religions (CESNUR) vindt dit maal plaats in Londen in april. Binnen het zeer omvangrijke programma is een sessie gewijd aan het thema 'From Ancient Wisdom and Freemasonry to New Age'. Sprekers zijn onder meer Jean-Pierre Laurent (École Pratique des Hautes Etudes, Sorbonne University, Paris) over 'Freemasonry and Religion in Paris: How to Cast a Glance Upon Some Preconceived Ideas?' en Róbert Péter (University of Szeged) over 'Twenty Years of Scholarship on British Freemasonry'. Meer informatie is te vinden op de congres website.
Pierre-Théodore Verhaegen Leerstoel
Jaarlijks organiseert de Pierre-Théodore Verhaegen Leerstoel van de Vrije Universiteit Brussel een lezingenreeks over vrijmetselarij. Dit jaar werd deze op 18 maart j.l. geopend met een voordracht van prof.dr. Malcolm Davies: 'The Arts of Poetry and Music in La Lire Maçonne, 1763-1787'. Nog op het programma staan:
- 15 april: 'Francs-Maçonneries pré-révolutionnaires et identités politiques. Théâtre, livres, circulation des idées aux années ‘80 du XVIIIe siècle', Prof. Gerardo Tocchini (Universiteit Venetië);
- 22 april: 'Hedendaagse kunst als levensoriëntatie', Prof. Willem Elias (Vrije Universiteit Brussel) & Paul Van Gysegem;
- 29 april: 'Franc-maçonnerie et beaux-arts en Belgique au tournant des XVIIIe et XIXe siècles', Prof. Christophe Loir (Université Libre de Bruxelles).
Tijdstip: 19.00 uur. Locatie: Vrije Universiteit Brussel, Auditorium C van de VUB-Aula, Campus Etterbeek (toegang 6 langs de Triomflaan, toegang 13 langs de Pleinlaan). Aanmelding (tot 5 dagen voor aanvang) is verplicht bij de Dienst Ceremonien: ceremonien@vub.ac.be.
- 15 april: 'Francs-Maçonneries pré-révolutionnaires et identités politiques. Théâtre, livres, circulation des idées aux années ‘80 du XVIIIe siècle', Prof. Gerardo Tocchini (Universiteit Venetië);
- 22 april: 'Hedendaagse kunst als levensoriëntatie', Prof. Willem Elias (Vrije Universiteit Brussel) & Paul Van Gysegem;
- 29 april: 'Franc-maçonnerie et beaux-arts en Belgique au tournant des XVIIIe et XIXe siècles', Prof. Christophe Loir (Université Libre de Bruxelles).
Tijdstip: 19.00 uur. Locatie: Vrije Universiteit Brussel, Auditorium C van de VUB-Aula, Campus Etterbeek (toegang 6 langs de Triomflaan, toegang 13 langs de Pleinlaan). Aanmelding (tot 5 dagen voor aanvang) is verplicht bij de Dienst Ceremonien: ceremonien@vub.ac.be.
Geheime genootschappen
'Geheime genootschappen laten, zelfs als ze niet bestaan, talrijke sporen na: ze roepen immers grenzeloze nieuwsgierigheid op, die vroeg of laat haar neerslag vindt in archieven en bibliotheken. Ook het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis bewaart vele documenten van en over interessante, belangrijke, curieuze en vermeende geheime genootschappen en clandestiene groeperingen van heinde en verre'. De website van het IISG te Amsterdam geeft een beknopte beschrijving van haar verschillende collectiedelen over geheime (politieke en andere) genootschappen, waaronder ook de vrijmetselarij.
Nieuwe dissertatie
Andrew Pink attendeerde ons op een nieuwe dissertatie op het vakgebied: David I. Harrison, The Masonic Enlightenment: Symbolism, Transition and Change in English Freemasonry during the Eighteenth Century, University of Liverpool 2008. De samenvatting luidt als volgt:
'This study investigates the transitional phases of English Freemasonry from the mid-seventeenth century into what can be described as a Masonic Enlightenment during the eighteenth century. This movement was part of a wider enterprising evolution led by the Newtonian experimental natural philosopher Dr. John Theophilus Desaguliers and James Anderson, both members of the London based Grand Lodge founded in 1717 and both staunch Hanoverians. The ritual, along with the accompanying Masonic symbolism, quickly became adopted into what would become known as ‘Modern’ Freemasonry, which spread its influence around England.
One of the aims of this thesis is to assess why it was embraced by some areas, yet rejected by others, such as York. Scholarship to date has avoided analysis of the Masonic ritual, with Freemasonry being seen as a secret society, and many of the original documentation relating to Masonic lodges being held in private collections. The United Grand Lodge of England has only recently opened its archive and library to the public, though this has only revealed how much documentary material has either been lost or destroyed. An example of this is the absence of personal correspondence relating to Desaguliers’ Masonic ritual changes, despite the evidence that changes where made by him. An objective of this dissertation is to examine why the development of ‘Modern’ Freemasonry was so successful, and why Desaguliers, and other members of the Royal Society were attracted to the Craft.
The study will also assess the fermentation of Freemasonry as it transmuted from the ‘operative’ society into a more ‘speculative’ one during the seventeenth century. Precious little academic work has been published on this aspect of the society, and this study will analyse the contributions of Christopher Wren and Isaac Newton on the development of the Craft, concentrating on their emphasis upon the search for the divine measurement of Solomon’s Temple. The later changes to the Masonic ritual reflected their work, displaying themes for the search of lost ancient knowledge set against the backdrop of the construction of Solomon’s Temple. In this Masonic quest the ethos of Freemasonry became shaped by fashionable and attractive concepts of the ‘New Science’ merging with the ‘Old Science’ of magic and alchemy. These concepts which became appealing in the light of the social and political atmosphere of the Whig Oligarchy of early eighteenth century England, will also be dis cussed, the study concluding with an examination of the overall contribution of the Masonic Enlightenment on English society.'
'This study investigates the transitional phases of English Freemasonry from the mid-seventeenth century into what can be described as a Masonic Enlightenment during the eighteenth century. This movement was part of a wider enterprising evolution led by the Newtonian experimental natural philosopher Dr. John Theophilus Desaguliers and James Anderson, both members of the London based Grand Lodge founded in 1717 and both staunch Hanoverians. The ritual, along with the accompanying Masonic symbolism, quickly became adopted into what would become known as ‘Modern’ Freemasonry, which spread its influence around England.
One of the aims of this thesis is to assess why it was embraced by some areas, yet rejected by others, such as York. Scholarship to date has avoided analysis of the Masonic ritual, with Freemasonry being seen as a secret society, and many of the original documentation relating to Masonic lodges being held in private collections. The United Grand Lodge of England has only recently opened its archive and library to the public, though this has only revealed how much documentary material has either been lost or destroyed. An example of this is the absence of personal correspondence relating to Desaguliers’ Masonic ritual changes, despite the evidence that changes where made by him. An objective of this dissertation is to examine why the development of ‘Modern’ Freemasonry was so successful, and why Desaguliers, and other members of the Royal Society were attracted to the Craft.
The study will also assess the fermentation of Freemasonry as it transmuted from the ‘operative’ society into a more ‘speculative’ one during the seventeenth century. Precious little academic work has been published on this aspect of the society, and this study will analyse the contributions of Christopher Wren and Isaac Newton on the development of the Craft, concentrating on their emphasis upon the search for the divine measurement of Solomon’s Temple. The later changes to the Masonic ritual reflected their work, displaying themes for the search of lost ancient knowledge set against the backdrop of the construction of Solomon’s Temple. In this Masonic quest the ethos of Freemasonry became shaped by fashionable and attractive concepts of the ‘New Science’ merging with the ‘Old Science’ of magic and alchemy. These concepts which became appealing in the light of the social and political atmosphere of the Whig Oligarchy of early eighteenth century England, will also be dis cussed, the study concluding with an examination of the overall contribution of the Masonic Enlightenment on English society.'
zaterdag 23 februari 2008
Even voorstellen (II)
In het kader van het voorstelrondje van de bestuursleden van de Stichting OVN, is dit maal onze secretaris aan de beurt:
Mw. dr. Marty Bax (1956) is medeoprichter en sinds 2001 secretaris van de OVN.
Na een opleiding tot schilderes en lerares heeft zij een studie kunstgeschiedenis gevolgd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, die zij in 1987 afrondde. Bax’s interesse in kunsthistorische thema’s is altijd enigszins afwijkend van de gangbare norm geweest. Zo bestudeerde zij het vroege werk van leden van de Cobragroep in relatie tot de kindertekening en vond in particuliere collecties heel vroeg Cobrawerk terug. Haar eindscriptie had de (in de Amerikaanse receptiegeschiedenis ontkende) relatie tussen Japanse kalligrafie en het werk van abstract-expressionist Franz Kline (1910-1962) tot onderwerp. Tijdens een stage als assistent-conservator in het Haags Gemeentemuseum bij de expositie The spiritual in art: abstract painting 1890-1985, ontdekte zij dat er een grote lacune en vele misverstanden bestonden over de manier waarop de westerse esoterie van invloed is geweest op de kunst. Aan dit onderwerp wijdde zij dan ook een interdisciplinair promotieonderzoek, dat resulteerde in de dissertatie Het web der schepping. Theosofie en kunst in Nederland van Lauweriks tot Mondriaan (SUN, Amsterdam 2006).
Naast haar onderzoek is Bax sinds 1987 werkzaam als zelfstandig kunsthistoricus werkzaam voor haar bedrijf, Bax Art Concepts & Services te Amsterdam, dat voor musea en andere instellingen exposities en projecten, lezingen en cursussen, onderzoek en publicaties verzorgt. Voorbeelden van voormalige projecten met betrekking tot de westerse esoterie zijn: Mondriaan aan de Amstel 1892-1912 (Gemeen¬tearchief Amsterdam 1994), Okkultismus und Avantgarde 1900-1915 (Schirn Kunsthalle 1995), Ferdinand Hodler - Piet Mondrian. Eine Begegnung (Aargauer Kunsthaus 1998), Bloeiende symbolen. Bloemen in de kunst van het fin de siècle (Noordbrabants Museum 1999), Leven in een verzameling. De collectie Meentwijck (Singer Museum 2000), Organische architectuur. Mens en natuur als inspiratie voor het bouwen (Beurs van Berlage 2002), In het diepst van mijn gedachten… Symbolisme in Nederland 1890-1935 (Drents Museum 2004) en Traces du Sacré (Centre Pompidou 2008).
Bax is voorts een aantal jaren verantwoordelijk geweest voor de bedrijfsvoering van galerie Steendrukkerij Amsterdam en was hoofdredacteur van het kunsttijdschrift Jong Holland. Sinds 1990 is schrijft zij kunstkritieken voor Het Financieele Dagblad.
Vanuit haar beroepspraktijk heeft Bax zich gespecialiseerd in archiefonderzoek, waaronder genealogisch onderzoek, huizenonderzoek en prosopografisch onderzoek, welke binnen de kunstgeschiedenis eveneens zelden bewandelde paden vormen.
In het bestuur van de OVN brengt Bax brede organisatorische vaardigheden en een grote kennis van het archiefwezen in, alsmede inhoudelijke kennis van westers-esoterische stromingen met een relatie tot de vrijmetselarij, zoals theosofie en antroposofie.
Mw. dr. Marty Bax (1956) is medeoprichter en sinds 2001 secretaris van de OVN.
Na een opleiding tot schilderes en lerares heeft zij een studie kunstgeschiedenis gevolgd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, die zij in 1987 afrondde. Bax’s interesse in kunsthistorische thema’s is altijd enigszins afwijkend van de gangbare norm geweest. Zo bestudeerde zij het vroege werk van leden van de Cobragroep in relatie tot de kindertekening en vond in particuliere collecties heel vroeg Cobrawerk terug. Haar eindscriptie had de (in de Amerikaanse receptiegeschiedenis ontkende) relatie tussen Japanse kalligrafie en het werk van abstract-expressionist Franz Kline (1910-1962) tot onderwerp. Tijdens een stage als assistent-conservator in het Haags Gemeentemuseum bij de expositie The spiritual in art: abstract painting 1890-1985, ontdekte zij dat er een grote lacune en vele misverstanden bestonden over de manier waarop de westerse esoterie van invloed is geweest op de kunst. Aan dit onderwerp wijdde zij dan ook een interdisciplinair promotieonderzoek, dat resulteerde in de dissertatie Het web der schepping. Theosofie en kunst in Nederland van Lauweriks tot Mondriaan (SUN, Amsterdam 2006).
Naast haar onderzoek is Bax sinds 1987 werkzaam als zelfstandig kunsthistoricus werkzaam voor haar bedrijf, Bax Art Concepts & Services te Amsterdam, dat voor musea en andere instellingen exposities en projecten, lezingen en cursussen, onderzoek en publicaties verzorgt. Voorbeelden van voormalige projecten met betrekking tot de westerse esoterie zijn: Mondriaan aan de Amstel 1892-1912 (Gemeen¬tearchief Amsterdam 1994), Okkultismus und Avantgarde 1900-1915 (Schirn Kunsthalle 1995), Ferdinand Hodler - Piet Mondrian. Eine Begegnung (Aargauer Kunsthaus 1998), Bloeiende symbolen. Bloemen in de kunst van het fin de siècle (Noordbrabants Museum 1999), Leven in een verzameling. De collectie Meentwijck (Singer Museum 2000), Organische architectuur. Mens en natuur als inspiratie voor het bouwen (Beurs van Berlage 2002), In het diepst van mijn gedachten… Symbolisme in Nederland 1890-1935 (Drents Museum 2004) en Traces du Sacré (Centre Pompidou 2008).
Bax is voorts een aantal jaren verantwoordelijk geweest voor de bedrijfsvoering van galerie Steendrukkerij Amsterdam en was hoofdredacteur van het kunsttijdschrift Jong Holland. Sinds 1990 is schrijft zij kunstkritieken voor Het Financieele Dagblad.
Vanuit haar beroepspraktijk heeft Bax zich gespecialiseerd in archiefonderzoek, waaronder genealogisch onderzoek, huizenonderzoek en prosopografisch onderzoek, welke binnen de kunstgeschiedenis eveneens zelden bewandelde paden vormen.
In het bestuur van de OVN brengt Bax brede organisatorische vaardigheden en een grote kennis van het archiefwezen in, alsmede inhoudelijke kennis van westers-esoterische stromingen met een relatie tot de vrijmetselarij, zoals theosofie en antroposofie.
woensdag 13 februari 2008
Vrijmetselarij en Britse expansiegeschiedenis
In 2007 verscheen een belangrijke publicatie over de rol van de vrijmetselarij in de westerse expansiegeschiedenis, dat nog niet veel aandacht in de Nederlandse pers heeft gehad. Prof. Jessica Harland Jacobs schreef een omvangrijke publicatie, waarin zij de rol van de vrijmetselarij in het Britse koloniale tijdperk beschrijft. Een uitgebreide recensie is te vinden op H-Net. Publicatiegegevens: Jessica L. Harland-Jacobs, Builders of Empire. Freemasonry and British Imperialism, 1717-1927, Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2007, ISBN 978-0-8078-3088-8. Prijs: $ 39,90.
Vrijmetselarij en de pers
Om zijn aanstelling als directeur van het Centre for Research into Freemasonry aan de Universiteit van Sheffield te markeren, zal Dr. Andreas Önnerfors op 13 maart 2008 een lezing verzorgen rond het thema: ‘Press between the Private and the Public: Freemasonry as a Topic in 18th-Century Journals’. De aankondiging geeft hiervan een samenvatting:
The establishment of freemasonry in Great Britain and Europe runs parallel to the development of enlightenment culture. As many historians have pointed out, this period is characterised by the emerge of new forms of sociability and social space. Reinhart Koselleck speaks about ‘the secret’ and ‘the public’ as a ‘twin pair’ of Enlightenment. The secret in the sense of a new private space (where freemasonry and other fraternal organisations have a given place) and the public (especially the press) have been analysed as two fields with few interrelations. But when it comes to the analysis of freemasonry, this distinction is blurred. Not only is freemasonry vastly treated in the very special and popular genre of exposures, it emerged also as a standard topic of 18th century journals, magazines and newspapers both in the centres and peripheries of European enlightenment. How private was the secret and how secret was the public? At the end of the 18th century there is even the development towards the first purely masonic journals in Europe with 'Journal für Freymaurer' (Vienna, 1784-1787) as the pioneer and 'Freemason’s Magazine' (London, 1793-1797) as the second example. This lecture will for the first time ever explore the content of these two major journals in a comparative perspective. Despite of the differences in time, language and place of their edition, these two journals have many features in common. They are also an interesting source for the analysis of European thought at the dawn of the French revolution and in its direct aftermath. Freemasonry as a topic in 18th-Century journals is on the interface between the private and the public.
Lezing: 13/03/2008, 17.15 uur, Conference room, Douglas-Knoop-Centre, 34 Gell Street, Sheffield, UK. Na afloop vindt een receptie plaats. Voor informatie en aanmelding: crf@sheffield.ac.uk.
The establishment of freemasonry in Great Britain and Europe runs parallel to the development of enlightenment culture. As many historians have pointed out, this period is characterised by the emerge of new forms of sociability and social space. Reinhart Koselleck speaks about ‘the secret’ and ‘the public’ as a ‘twin pair’ of Enlightenment. The secret in the sense of a new private space (where freemasonry and other fraternal organisations have a given place) and the public (especially the press) have been analysed as two fields with few interrelations. But when it comes to the analysis of freemasonry, this distinction is blurred. Not only is freemasonry vastly treated in the very special and popular genre of exposures, it emerged also as a standard topic of 18th century journals, magazines and newspapers both in the centres and peripheries of European enlightenment. How private was the secret and how secret was the public? At the end of the 18th century there is even the development towards the first purely masonic journals in Europe with 'Journal für Freymaurer' (Vienna, 1784-1787) as the pioneer and 'Freemason’s Magazine' (London, 1793-1797) as the second example. This lecture will for the first time ever explore the content of these two major journals in a comparative perspective. Despite of the differences in time, language and place of their edition, these two journals have many features in common. They are also an interesting source for the analysis of European thought at the dawn of the French revolution and in its direct aftermath. Freemasonry as a topic in 18th-Century journals is on the interface between the private and the public.
Lezing: 13/03/2008, 17.15 uur, Conference room, Douglas-Knoop-Centre, 34 Gell Street, Sheffield, UK. Na afloop vindt een receptie plaats. Voor informatie en aanmelding: crf@sheffield.ac.uk.
George Washington Masonic Memorial
In april 2008 zal in het George Washington Masonic Memorial (USA) een nieuwe permanente opstelling over de geschiedenis van de Amerikaanse vrijmetselarij worden geopend, verzorgd door conservator Mark Tabbert. Centraal staan de symboliek van de ruwe en cubieke steen, en het leven van vier bekende vrijmetselaren: George Washington, Benjamin Franklin, Andrew Jackson en Harry Truman. Een meer uitgebreide beschrijving is te vinden op de Italiaanse website Pietre Stones Review of Freemasonry.
.
Call for papers CMRC 2008
Het 10de internationale congres van het Canonbury Masonic Research Centre in Londen zal plaatsvinden in oktober 2008. Dit maal is het thema: ‘Freemasonry And The Sciences. Natural & Supernatural’. Een uitgebreide call for papers is beschikbaar op de website van het CMRC.
Abonneren op:
Posts (Atom)