woensdag 25 februari 2009

Meer bloggers!

De Leerstoel voor vrijmetselarij als geestesstroming en sociaal-cultureel verschijnsel in Europa aan de Universiteit Leiden is een blog begonnen. We hebben de link toegevoegd aan de lijst van blogs op het vakgebied onderaan de rechterkolom op deze pagina.
Mist u een blog in het lijstje? Laat het ons weten: info@stichtingovn.nl

Mechanics

Eerder werd op deze blog de nieuwe publicatie van OVN-bestuurslid dr. Jan Snoek (Universiteit Heidelberg) over de Independent United Order of Mechanics aangekondigd: Ritual Dynamics in the Independent United Order of Mechanics (Forum Ritualdynamik 16); Heidelberg: SFB 619 Ritualdynamik der Ruprecht-Karls Universität Heidelberg (x + 80).
De publicatie is te downloaden van de volgende link:
http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/volltextserver/frontdoor.php?source_opus=8973. Klik op 'pdf-Format: Dokument 1.pdf (30.838 KB)'. De file wordt dan gedownload en opent zich op het scherm, waarna deze kan worden opgeslagen op de computer.

zondag 22 februari 2009

Bestuurswisseling OVN

Per 1 januari 2009 heeft drs. Anat Harel het bestuur van de OVN verlaten. Haar aanstelling als promovendus op het vakgebied aan de Universiteit Leiden liep in de zomer van 2008 af. Sindsdien werkt ze als medewerker binnen het Joods Historisch Museum aan een project dat de integratie van de museale collecties met het Digitaal Monument voor de Joodse Gemeenschap in Nederland tot doel heeft. Van de vrijmetselarij heeft ze daarom (voorlopig) even afscheid genomen. Het bestuur is haar zeer erkentelijk voor haar inzet in de afgelopen periode en wenst haar veel succes.

De vacature is inmiddels ingevuld door prof.em. André Hanou, voormalig hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Nijmegen. Hanou is gespecialiseerd in de Nederlandse literatuur van de Verlichting, waaronder het werk van Johannes Kinker en Jacob Campo Weyerman. In dat kader publiceerde hij ook regelmatig over vrijmetselarij, waaronder:

- De Naakte Waarheyt der Vrije Metselaars. Teksten van de 18de eeuwse schrijver Jacob Campo Weyerman over de Vrijmetselarij. Ingeleid door André Hanou. Fama Maçonnieke Uitgeverij 2004;
- ‘Aandachtspunten bij onderzoek naar vrijmetselarij in Nederland.’ In: Andrea Kroon (red.), Vrijmetselarij in Nederland. Een kennismaking met de wetenschappelijke studie van een ‘geheim’ genootschap, (Congres vrijdag 14 maart 2003, Universiteit Leiden) Stichting OVN, Den Haag 2003, 51-58;
- 'Weyerman en de Vrijmetselarij. Een bouwsteen’, Mededelingen St. Jacob Campo Weyerman 26 (2003) 49-58;
- ‘Kumpels adem. Ontstaan en vergaan van Concordia Vera, 1787-1790’, Acta macionica 7 (1997), 375-385;
- Onder de acacia. Studies over de Nederlandse vrijmetselarij en vrijmetselaarsloges vóór 1830, met een bijdrage van J.A.M. Snoek, Uitgeverij Astraea, Leiden 1997 (Paddemoesreeks 3);
- ‘De Vrijmetselarij in stukken’, in: D.P. de Graaf, E.P. Kwaadgras, D.C.J. van Peype (red.), De stijl der Vrije Metselaren, Een maçonniek platenboek, ‘s-Gravenhage 1996, 20-23;
- ‘De Loge Parterre’, in: Anton van de Sande en Joost Rosendaal (red.), ‘Een stille leerschool van deugd en goede zeden’. Vrijmetselarij in Nederland in de 18e en 19e eeuw, Verloren, Hilversum 1995, 41-61;
- ‘Drift en deugd. Literatuur van vrijmetselaars in de loge Vicit Vim Virtus voor 1830’, in: W. van den Berg/Henk Eijssens/Ton van Kalmthout (red.), Haarlemse kringen. Vijftien verkenningen naar het literair-culturele leven in een negentiende-eeuwse stad, Hilversum 1993, 27-46;
- Sluiers van Isis. Johannes Kinker als voorvechter van de Verlichting, in de vrijmetselarij en andere Nederlandse genootschappen, Deventer 1988 (Proefschrift Nijmegen, 2 dln);
- vele artikelen in het tijdschrift Thoth, waaronder de reeks ‘Beelden van de vrijmetselarij’.

Hanou is mede-oprichter van het tijdschrift Spektator (1971), de Stichting Jacob Campo Weyerman (1977) en de uitgeverij Astraea (1994). Hij verzorgt columns voor AmsterdamFM en Herkauwer. Zijn kennis en ervaring op het academisch vakgebied zijn dan ook een welkome versterking van het bestuur van de OVN.

Vacature redacteur

De stichting OVN heeft een vacature voor een enthousiaste (web)redacteur voor deze blog. De redacteur is verantwoordelijk voor:
- het plaatsen van aankondigingen en recensies van publicaties, congressen, opleidingen, promoties, onderzoeksprojecten en andere relevante ontwikkelingen met betrekking tot de academische studie van de vrijmetselarij en verwante stromingen;
- het vertalen van berichten voor de Engelstalige versie van deze blog.
De voorkeur gaat uit naar een student of onderzoeker op het vakgebied met enige redactionele ervaring en een relevant relatienetwerk. Meer informatie: info@stichtingovn.nl.

maandag 9 februari 2009

Meer dan Mozart

Hoewel vooral Mozart met vrijmetselarij wordt geassocieerd, waren veel meer componisten lid van de Orde. In januari 2009 verscheen de derde gewijzigde druk van De Broeders Componisten, een boek met informatie over 775 componisten die vrijmetselaar waren. Hierin worden onder meer 82 Belgische componisten genoemd.
Publicatiegegevens: Paul Vandevijvere, De Broeders Componisten, Uitgeverij ADEMO te Kampenhout, 268 pagina's, € 24,00 (België)/€ 29,00 (Nederland en rest van Europa) incl. verzendingskosten. Bestellingen: elevijver@skynet.be.

zondag 8 februari 2009

Call for papers: Enlightenment and Esotericism

In maart 2010 organiseert het de Duitse onderzoeksgroep 'Die Aufklärung im Bezugsfeld neuzeitlicher Esoterik' van het Interdisziplinäres Zentrum für die Erforschung der Europäischen Aufklärung (IZEA) aan de Universiteit Halle een congres rond het thema Enlightenment and Esotericism – Ways into Modernity . Uiteraard is vrijmetselarij een van de aandachtspunten. De volledige tekst van de call for papers is te vinden op de website van IZEA.

dinsdag 27 januari 2009

Canonbury Papers

Voor een recensie van het derde deel in de reeks congresbundels van het Canonbury Masonic Research Centre in Londen verwijzen we graag naar de recensie van onze Belgische vakgenoot Jimmy Koppen. Inmiddels zijn ook de delen 4 en 5 al verschenen bij uitgeverij Lewis Masonic.

Publicatiegegevens:
- Trevor Steward (ed.), Freemasonry and Religion. Many Faiths, One Brotherhood (The Canonbury Papers Volume 3. Transactions of the Sixth International Conference 2004, Canonbury Masonic Research Centre), London 2006, 222 pag.
- Robert Gilbert (ed.), Seeking the Light - Freemasonry and Initiation, (The Canonbury Papers Volume 4. Transactions of the Seventh International Conference 2005, Canonbury Masonic Research Centre), London 2007, 134 pag., ISBN: 9780853182900.
- The Knowledge Of The Heart: Gnostic Movements and Secret Traditions, (The Canonbury Papers Volume 3. Transactions of the Eighth International Conference 2006, Canonbury Masonic Research Centre), London 2008, ISBN: 9780853182733.

woensdag 21 januari 2009

Nieuwe vakorganisatie

Het Centre for Research into Freemasonry and Fraternalism (CRFF) aan de Universiteit van Sheffield meldt belangrijk nieuws: de oprichting van een nieuwe internationale vakorganisatie. De doelstellingen van deze Academic Society for Research into Freemasonry and Fraternalism (ASRFF) zijn zeer vergelijkbaar met die van de Stichting OVN: 'the advancement of research, scholarship, and public education in particular by the promotion of the academic study of the various manifestations of Freemasonry and Fraternalism, to secure the future development of this field'.
Belangrijk verschil is dat het hier niet gaat om een stichtingsvorm, maar om een vereniging met leden. Lidmaatschap beperkt zich tot academici en professionals, en is onderverdeeld in full members, student members en associated members. Lidmaatschapskosten zijn £35/$ 65 (ca. € 40,-). Alle leden ontvangen een abonnement op het nieuwe vaktijdschrift Journal for Research into Freemasonry and Fraternalism (JRFF).
De OVN juicht de oprichting van de ASRFF toe en heeft de initiatiefnemers voorgesteld om landelijke academische organisaties met vergelijkbare doelstelling, waaronder de OVN, formeel als zusterorganisaties te erkennen, als ook leden over en weer korting te verlenen op deelname aan congressen en andere activiteiten.

Vrije Tuinlieden

Tuinhistorisch genootschap Cascade heeft in 2008 de studiegroep De Vrije Tuinlieden opgericht. Deze studiegroep verdiept zich in het onderwerp ‘vrijmetselarij en tuinkunst in de Nederlandse cultuurgeschiedenis’. De leden komen drie maal per jaar bijeen: twee bijeenkomsten met inleiding en één bezoek aan een tuin waar kenmerken van een maçonnieke levenssfeer terug te vinden zijn. Hopelijk zal dit initiatief in de nabije toekomst meer informatie aan het licht brengen over deze tot nu toe vrij onbekende categorie Nederlandse tuinkunst.

Nieuwe publicaties

De bekende architect Le Corbusier werd geboren als Charles-Édouard Jeanneret. Hij groeide op in het stadje La Chaux-de-Fonds in Zwitzerland, waar leden van de loge L’Amitié deel namen aan het sociale leven. Jan Kenneth Birksted verkent in zijn boek Le Corbusier and the Occult langs welke weg de architect in contact kwam met vrijmetselarij en verwante stromingen, en onderzoekt in hoeverre dit zijn latere ontwerpfilosofie heeft beinvloed. Daarbij voert hij veel onbekend archiefmateriaal op en gaat hij in tegen de heersende opinies over Le Corbusier.

In Frankrijk is een dissertatie verschenen over Nederlandse vrijmetselaren in Franse ballingschap gedurende de Franse revolutie. Arille Chevalier promoveerde op 7 november 2008 aan de Universiteit van Nice op het proefschrift L’Exil des patriots Hollandais en France et la loge maçonnique ‘Les Vrais Bataves’ (1790-1795) à l’Orient de Dunkerque.
Bij dezelfde universiteit promoveerde op 23 oktober 2008 ook Dominique Jardin op een proefschrift getiteld Emprunts opératifs, religieux et ésotériques dans les rituels et l’iconographie des tableaux de loge des systèmes français à hauts grades au XVIIIe siècle: contribution à l’étude de la construction de la tradition maçonnique.